Bilindiği gibi Türkler, önce Orta Asya'da yaşarken zamanla Asya'nın diğer bölgelerine yayıldılar. Bir kısmı kuzeydoğuyu kendilerine vatan seçtiler. Bir kısmı da batı Asya bölgelerine yayıldılar ve burada devletler kurdular. Karahanlılar ve Gazneliler ilk Müslüman Türk devletlerindendir. Bunları takiben Selçuklular İran'da hükümran oldular. Daha sonra XII. yüzyıldan itibaren Anadolu'ya yayılan Türkler, Bizans hudutlarına kadar ilerlediler ve her bölgede başka topluluklarla karşıılaştılar. Buna doğu Avrupa bölgelerini de kattığımız zaman yerleşim bölgesinin bu geniş sınırları içinde, Türkçe'de ses ve kelime bakımından, yerine göre az; yerine göre çok farklar meydana geldiği görülür. Orta Asya'dan uzaklaştıkça farklar çoğaldı. Bugün de durum böyledir. Anadolu Türkleri, Âzerîler'i anlamakta zorluk çekmemesine mukabil Türkmen ve Özbekler'i zor anlamakta fakat Kazak ve Kırgızları anlayamamaktadır. Hele Sibirya'nın kuzeydoğu bölgesinde yaşayan Yakutlar ise âdeta başka bir dil konuşmaktadırlar.
Aynı lehçeyi konuşan bir memleketin bazı şehirlerinde bile ağiz farkı varken; birbirinden uzak coğrafi bölgelerde yaşayan aynı milletin konuşmasında farklar olması kadar tabiî bir şey olamaz.
Dil yaşayan bir varlıktır. Onun üzerinde coğrafyanin yani deniz kenarlarının, yüksek yerlerin, yerleşik ahalinin, hatta azınlıkların bile tesiri vardır. Bütün bu âmiller sesler (harfler), kelimeler, deyimler ve telaffuzlarda farkılıklar meydana getirir. Ş üphe yok ki bunlarin en önemli tezahürü de, edebi eserlerde kendini gösterir. Böylece geniş bir sahada yasayan bir milletin islediği edebî konuları anlamak zorlanirsa da konularda zenginlik ve çesitlilik olacağı tabiîdir. Iste bu görüşlerin ışığı altında, hem lehçe farklarını, hem konulardaki çeşitliliği ve onların işleniş tarzina ışık tutmak maksadıyla bu küçük çalismayı kaleme aldık. Görüleceği gibi her Türk topluluğunun kendine has görüşleri ve onu edebiyata aksettiriş tarzları vardır. Bu görüşlerin ve konuların bir kısmı insanların müsterek hisleridir. Şairler bunları dile getirirken bazi mahallî konuları da işlemişlerdir.
Ali Alpaslan
Prof.Dr.Ali Alpaslan hakkinda
Fiyat/Prise
Türkiye/Turkey: 7.5 €
Türkiye Dışı/Out Of Turkey: 15 €
>>> Sipariş et
