Taner GÜÇLÜTÜRK
Balkan ülkelerinde Türk kültürünü sistematik sekilde ara stirmak, belgelemek ve yayimlayip tanitmak amaciyla 30 Mart 2000 yilinda Prizren'de kurulan Balkan Türkoloji Arastirmalar Merkezi (BAL-TAM), Balkanlarda bu alanda ilk akademik bir kurum olarak e gitim, yayin ve uluslararasi düzeyde seminer, sempozyum ve kongreler gibi bilimsel toplantilarin düzenlenmesine, Türkoloji arastirmalarinin yapilmasina, var gücüyle Türk kültürünün tanitilmasi yönündeki faaliyetlerine haril har il devam ediyor.
Geleneksel halini alan Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumunun üçüncüsü, Balkan Türkoloji Arastirmalar Merkezi'nin - Karadag Tarih Enstitüsü isbirligiyle 08-12 Eylül tarihlerinde Karadag'in Kotor kentinde düzenleniyor. Karadag Kültür Bakanligi ile Egitim ve Bilim Bakanligi himayesinde gerçeklesen sempozyumda Fransa, Rusya, Finlandiya, Hirvatistan, Bosna-Hersek, Karada g, Sirbistan, Arnavutluk, Bulgaristan, Türkiye, Ukrayna, Azerbaycan, Kosova, Kuzey Kibris Türk Cumhuriyeti, Makedonya ve
09/29/2007
ini sunacaklar. Ana konusu, "Balkanlarda Tarih Boyunca T ürk Uygarl iklari ile Öteki Balkan Uygarliklari Arasinda Etkilesim" olan bu sempozyumun diger seksiyonlari yaninda, bu yil T ürkiye Cumhuriyeti'nin kurulusu nün 80. yildönümü dolayisiyla "Çagdas Türkiye Cumhuriyeti ile Balkan Ülkeleri Arasindaki Iliskil er" konulu özel bir seksiyonda da çalismalar sürdürülecek.
BAL-TAM Uluslararasi Sempozyumlari Düzenleme Kurulu Ba skani Prof. Dr. Tacida Hafiz, düzenlenen sempozyumlarin |
amaciyla ilgili gazetemize verdigi demeçte sunlari anlatti:
"Düzenledigimiz etkinlikler, Balkan ülkelerinde yasayan Türklerin tarih boyunca biraktigi kültür mirasi (tarih, din, kültür tarihi, sanat tarihi, dil, edebiyat, halk bilimi) ile ilgili özgün bildirilerin sunulmasi, onlarin derlenip kitap halinde basil masi ve böylece dünya bilimine sunulmasi ve mal edinmesi amaciyla her yil baska bir Balkan ülkesinde düzenlenmesini planlastirdigimiz ve bunu geleneksel haline getirmeyi basardigimiz Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumlaridir. Birincisini 27-30 Eylül 2001 tarihlerinde T.C. Kültür Bakanligi ve Kosova Türk Tabur Görev Kuvvet Komutanligi yardimiyla Prizren'de; Ikincisini 03-06 Eylül 2002 tarihinde Bosna-Hersek'in Mostar sehrinde T. C. Tanitma Fonu yardimiyla düzenledik. Üçüncüsü de 08-12 Eylül tarihleri arasinda Karadag'in Kotor kentinde düzen leniyor. Faaliyetlerimizden sadece birisi olan sempozyumlar, simdiye kadar ki diger etkinliklerimize kiyasla düzenledigimiz etkinliklerin en basarili olanidir. Üç yil içerisinde bu sem pozyumlari geleneksel hale getirmeyi basardik. Amacimiz Osmanli öncesi, Osmanli dönemi ve Osmanli sonrasi Türk Uygarliklari ile öteki uygarliklar arasindaki karsilikli etk ilesimleri arastirmak, belgelemek ve yayim layip tanitmaktir. Türkoloji kaynaklari açisin dan Karadag çok zengin bir ülke. Ve bu kay- <aklar bir tek Karadag Tarih Arastirmacilari tarafindan sadece kendi milli ve çikarlari dogrultusunda kullanilmistir. Fakat bizim için inemli olan Dünya Türkoloji Bilimine (tarih, kültür tarihi, edebiyat, dil, folklor, gelenek örenek gibi Türkoloji kaynaklarini) dünyaca inlü Türkologlarimiza da sunmaktir. Bütün <ayemiz, amacimiz da o zaten.
Bu arastirmalar sayesinde, Balkan uluslarini bilimsel ve somut delillerle birbirine yak lastirip, bu uluslar arasindaki dostluk baglarini daha da güçlendirmek istiyoruz." |
Taner GÜCLÜTÜRK
Uuslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumunun üçüncüsü, 8 Eylül p azartesi günü Kotor'un "Fjord" Otelinde ddüzenlendi. Açilisa, Karadag Kültür Bakani Vesna Kilibarda, Karadag Yüksek Egitim ve Bilim Bakani Yardimcisi SiODOüanka Koprivica. Kotor Valisi Nikola Samarciç. Karadag Tarih Enstitüsü Baskani Corce B ûfozan. RUTEV (Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanisma Vakfi) Baskani Macit Sahin, Dünya Islam Tanh. Kültür ve Sanal Arastirmalari Merkezi {iRCiCA) Ba skan Yardimcisi Halil Eren katildi. Açiitsa ve sempozyum boyunca yürütülen tüm çalismalara büyük ilgi göseteren Karadag'in basin ve yay n organlar i bu olaya genis yer verdi. Sempozyumun açilisi konusmasini yapan BAL TAM Uluslararasi Sempozyumlari Düzenleme Kurulu 8aV« a "i Prof. Dr. Tacida Hafiz katilimcilari, setarntarKen, s özü BAL-TAM Genel Baskani Prof. Dr Nimoîuîtah Haliz'a verdi.
"Bilime/insanliga ve dünya barisina katkida bulunmay i amaçliyoruz"
TutK tenhinden özetler sunarak konusmasina bakayan Merkezin Genel Ba skani Prof. Dr. NimeluHah Hafiz, yaptigi konusmada, dünyanin imparatorluklar tarihinde Osmanli'nin en hosgcAJÎü unvanini tasidigini, bu gerçegin dünya tarih çileri tarafindan kabul edildigini ve bunun en somut örneginin de 28 Mayis 1463 tarihinde Fatih Suttan Mehmet'in l üm Balkan ülkelerine gön defdigi te^Tiantmn oldugunu vurguladi.
-Simöiyfi Kadar Balkanlarda Türkoloji alaninda gM çaUâflMm çalismalarin ancak her ülkenin fcends sivasi ve ulusal amaçlari dogrultusunda yürüttügünü kaydeden Hafiz, sahte evraklara" dayanarak y ürütülen bu arastirmalarla yanlis düsunceta'in dogdugunu, neticesinde Balkan halkfarmm kani! çatismalarla sonuçlanan düsmanliklar besi ödtgir** ifade etti.
Hafiz, bu sempozyumla bilim yoluyla birlestirici, crtumttî, yikici degit yapici bilimsel sonuçlarin oflaya siifmasiyta Balkan halklari arasinda dostluk ve karde sligi güçlendirmeyi, dolayisiyla bilime, »nsanirga ve dünya barisina katkida bulunmayi amavteidtktanni söyledi.
Sempozyumun açilisina ne Türkiye Belgrat büyükelçisi, ne de Kosova müstesari katildi
T.C, Beîgrat Büyükelçisi Hasan Servel Öktem ve Pnsiine rfe Prizren Esgüdüm Bürosu Müstesari Metin K;îtç tarafindan gönderilen lelegramda, BAL-TAM ;n b:j tür anlami çalismalari takdirle karsilanirken, kendilerinin sempozyuma yogun programlan nedeniyle katilamayacaklari belirtildi. Karadag Kuüür Bakanligi ile Yüksek Egitim ve Bilim Bakanitgmm himayesi altina aldigi bu anlamli sempozyumun açilisina Belgrat Büyükelçiligi ve Kosova Esgüdüm Bürosundan hiçbir temsilcinin- gelmemesi üzüntüyle karsilandi. Digerleri arasinda Türk Kültürüne Hizmet Vakfi Baskani Dr. Metin Eris, Türk Tanh Kurumu Baskani Prof. Dr. Yusuf Hslaçoglu ve Anadolu Kalkinma Vakfi Baskani Prol. Dr. Ahmet Akyürek'in de sempozyuma göndermis oldugu mesajlar i okundu.
"Nyegos'un da görüslerinde istanbul ve Venedik kültürlerinin izlerini görmek m ümkündür"
Karadag Kültür Bakani Vesna Kiltbarda yaptigi selamlama konusmada, "Çatimiz altinda gerçeklesen bu sempozyumu Kültür Bakanligi ve Karadag devleti adina ve kendi adima selamlamak istiyor, Kotor'da böyle bilimsel bir organizasyonun düzen lenmesinden dolayi Karadag Cumhuriyeti olarak büyük memnuniyet duydugumuzu ifade etmek istiyorum. Balkanlarin Adriyatik denizine çikis kapisi olan bugünkü Karadagin geçmisinde, yüzyillarca bati ve dogunun karsilastigi, bugün Ise Slav, Katolik ve islam uygarliginin kesistigi önemli ve stratejik bir noktadir. Karadag da tarih boyunca, büyük güçlerin çatistigi, ayni zamanda kültürel olarak etkilestigi birçok olayin ortasinda kalmis, birçok olaya taniklik elmis, yani basindaki uluslarla da ölümle kucaklasmalara ve ayni zamanda kardesçe yasama eslik etmistir. Karadag Vladikasi ve Yöneticisi ikinci Petar Petroviç Nyegos'un da görüslerinde istanbul ve Venedik kültürlerinin izlerini görmek mümkündür. Degisik alanlardan sunulacak tebliglerin tarih, edebiyat ve dil etnolojisine yeni bilgilerin ortaya koyacagini, ileriye yönelik Balkan Türkolojisinin multî disiplin gelisimine de önemli bilimsel katilarin sunmasini umuyorum. Sizlerin, toplumumuzun geçmisine dair sunacagi tebliglerin daha inançli ve hosgörülü tartismalarla bilime hizmet edecegini ümit ederim. Ve bilimin, kötü anlamdaki her günlük siyasi ve bilim disi olaylara bir baraj olusturacagina inaniyo rum. Bu sempozyumun bilim kurumlarimiz arasinda Iyi bir isbirligi saglamasina ve ayni kültür, tarih miras bahçesini paylasan tüm Balkan uluslari arasinda daha iyi anlayisa vesile olmasini dilerim. Geleneksel halini alan bu tür toplantilarin organizatörü olan Prizren'in Balkan Türkoloji Arastirmalar Merkezi BAL-TAM'in, ileride de Balkanlarda çok kültürlü ve çok dinli bir isbiriigin
tanitilmasi yönündeki bilimsel çalismalarinda basarili olmasini dilerim" dedi.
"Kotor sehrini seçtiginiz için memnuniyet duyduk"
Karadag Yüksek Egitim ve Bilim Bakani Yardimcisi Slobodanka KoprivIca, yaptigi konusmada sunlari söyledi: "Karadag Egitim, Bilim Bakani Prof. Dr. Slobodan Baskoviç adina sizleri yürekten selamlar, III. Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumunun yapilmasinda Kotor sehrini seçtiginiz Için memnuniyetimizi dile getirmek istiyoruz. Karadag'da kaldiginiz süre içerisinde sempozyumun verimli ve basarili geçmesi açisindan bu ortamin güzel bir hava yaratacagini umuyorum. Bu firsatla Karadag toplumunun çok uluslu, çok kültürlü temeller üzerinde gelistigini belirtmek istiyorum.
Bugün Karadag toplumunda çok uluslu ve çok kültürlü degerlerin ortaya |
çikmasinda kritik enerji miktari vardir.
Hatla bu çesitliligin Karadag için bir zenginlik oldugu göz Önünde bulundurulmaktadir.
Karadag devletinin bu yönde olan politikasi, gelecek nesillere tarihsel olarak her açidan kaliteli bir yasam ortami yaratmak ve birakmak baslica göre vidir. Sayin arastirmacilar, sizin bu sempozyumunuz da bu açidan çok önemlidir. Karadag'a da bir daha hos geldiniz. Arastirmalarinizda basarilar dilerim."
"Böyle bir sempozyuma ev sahipligi yapmak Kotor ve Karadag için büyük bir onurdur"
Ardindan kürsüye çikan Kotor Valisi Nikola Samarciç: "Kotor halki adina. III. Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumu gibi Önemli bir toplantinin katilimcilarini selamlamak, benim için ayrica büyük bir memnuniyet ve ayricaliktir. Böyle anlamli bir olaya ev sahipligi yapmak sehrimiz Kolor ve devletimiz Karadag Için büyük bir onur dur. Yüzyillardir Avrupa'ya çesitli sekillerde ulasan islam Dünyasi, bilhassa 14. yy. itibaren Balkanlarin kültür ve siyasi kimliginde derin izler birakmistir. Osmanli'nin bu bölgelere genislemesi. yerlesmesi ve en sonunda geri çekilmesi bati Avrupa'nin doguya yönelik dis siyasetinde bir sistem yaratmistir. Bir taraftan Avrupa ile Osmanli arasindaki iliskiler bu topraklarda dramatik ve trajik bir sekilde bütünlesmis, diger taraftan ister entelektüel, ister cahiller olsun Balkanlardaki tüm halklar üzerinde kültürel olarak bir efsane yaratmistir. Bura halklari, bu dönemi, Türk asilliginden kalan tecrübelerin mirasi olarak nitelendirdiler. 19. yy'a kadar Balkan halklarinin bir bölümü için devlet ile olan iliskiler, sehir disindan merkezle iliski kurma çabalari gibi bir seydi; kenar mahalleler ise sik araliklarla devlete huzursuzluk yaratiyor du. Karadag'daki bu huzursuzluk 15. yy. Cirnoyeviç döneminden bu yana devam etmektedir. Ardindan gelen yüzyillar içerisinde ise bugünkü Karadag'in bölgeleri Osmanli imparator lugunun sinir bölgelerini olusturuyordu. Fakirlik ve tehlike, bölgelere ve kabilelere bölünmüs bir devletin olusmasi için zemin yaratmistir. Tüm bun lari göz önünde bulundurursak, Karadag'in modern bir toplum olusturmak için sartlarinin olmadigi ortaya çikiyor. Bu konuda birçok sey söylendiyse de Osmanli'nin dolaysiz etkisi konusunda birçok sey söylenmemis olarak kalmistir. Bu yüzden Karadag halkinin kültür kimliginin olusmasi ve tamamlanmasi açisindan tüm gerçeklerin ortaya çikmasi önemlidir. Ve bu sempozyumun da bu konuda oldukça yardimci olacagina inaniyorum" dedi.
"Osmanli-Türk mirasi Pagan ve Hiristiyanlik uygarliginda derin izler birakmistir"
Daha sonra konusma yapan Karadag Tarih Enstitüsü Baskani Corce Borozan sunlari dedi: "Maddî, manevi, siyasi, etnik, dini, sosyal, kültürel, dil ve ekonomi alaninda Balkanlarin çok düzenli P agan ve Hiristiyanlik uygarliginda donn izler birakan OsmanliTürk mirasi, kendine özgü olan senkronizmin bir parçasidir, iste bu bilim toplan tisinin bu dogrultuda katkida bulunarak bu degerlerin aydinlatilmasinda asil anlamini görüyorum."
Karadag'la ilgili binin üzerinde belge Osmanli Arsivinde arastirilmayi bekliyor Rumeli Türkleri Kültür ve Dayanisma Vakfi'nm faaliyetlerinden bahseden RUTEV Baskam Maoi Sahin. Balkan ülkelerinde Türk Kültürünü arastir mak, belgelemek ve tanitmak amaciyla böyie b< r organizasyonla bilim adamlarim bulusturdugu içm Balkan Türkoloji Arastirmalar Merkezine tesekkür lerini iletti. Baskan Sahin, Türkiye'de Karadag la ilgili pek fazla arastirma eserinin olmadigini belirterek, Türkiye Cumhuriyeti'nin Basbakanlik Osmanli Arsivinde arastirmaya açik konularda binin üzerinde Karadag'la ilgili arsiv belgesinin arastirilmayi bekledigini vurguladi.
Bes seksiyonda toplam 53 teblig sunuldu
Türkiye Cumhuriyeti ve Balkanlar. Tarih, Kültür Tarihi, Edebiyat, Dil ve Sanal Tarihi konulu bes seksiyonda toplam 53 teblig sunuldu..
"TÜrkiye Curnhuriyeti ve Balkanlsr" konulu ger çeklesen ilk seksiyonda, Prof. Dr. Cengiz Hakov (Sofya)-"Yeni Yayinlanan Arsiv Belge'nri Isiginda Bulgar- Türk Iliskileri"; Prof. Dr. Gazmond Shpuza (Tiran)-"1931-1934 Yillarinda Arnavul-Türk Iliskileri"; Doç. Dr. Ibrahim Yalimov (Sofya}-"Atatürk Ulusçulugu ve Bulgaristan Türklerinin Etnik Bilincinin Gelismesi; Dr. irfan Ünver Nasrattinoglu (Ankara)-"Alatürk'ün Balkanlardan Kimi Esinmeleri"; Kalina Peeva (Sofya) -"Bakan Rujdi Aras'in 1925-1933 tarihleri arasinoa Bulgar-Yunan iliskilerinin iyilesmesi Yolunda Yaptigi Aracilik"; konulu tebliglerini sundular.
Tarih seksiyonu, çerçevesinde. Prof. Dr Svetlozar Eldarov (Sofya)-"19. Asrin Sonu ve 20 Asrin Baslangicinda Osmanli imparatorlugunda Bulgar Uniyatligi"; Prof. Dr. Mete Tuncay (Istanbul)-"1912-1913 Balkan savaslari Üstüne'; Prof Dr. Corce Borozan (Cetinye)-"1920-1957 yillan arasinda Müslümanlarin Yugoslavya'dan Göçleri": Prof. Dr. Rastislav Terziyoski (Üsküp)-"19.yy. sonu 20.yy ba sinda Makedonya'da Göç Süreçleri Üzer ine Rus Diplomasisi"; Dr. Maliç Osi (Prizren)-"Osmanli Türklerinin Balkanlara Gelmeden Önce Topraklarimizda Islam'in Belirmesi"; Mr. Halica Çar (Sarayova)-"Hercegnovi'nin Geçmisi 16. yy . Mr. Yasmina Corceviç {Podgonça}-"l6. yy ilk yarisinda Draçavica'nin Islama Geçis Süreci"; Mr Bedrettin Koro (Prizren)-"!! Mesrutiyetin ilan Edilmesine Ferzovik Toplantisinin Katkisi"; Mr. Slavko Bursanoviç (Podgoriça)-"Nik Hajdukoviç'm Anilarinda Türkiye ve Türkler"; Mr. Recep Sknyoiy
|
BAL-TAM tarafindan 8 ile 12 Eylül tarihleri arasinda Karadag'in Kotor kentinde düzenlenen 3. Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumu'nun bölge çapinda etkisi sürüyor. Balkanlarda Türkoloji ve söz konusu bilimsel konferansin yankilari konulu bir tartisma programi Saraybosna'daki Stüdyo 99'da Pazartesi aksami yayinlandi.
Canli yayin programina Kosova'dan da Balkan Uluslararasi Türkoloji Sempozyumlarinin Baskani ve BAL-TAM Müdürü Tacida Hafiz katilarak, BAL-TAM'in organizasyonu, faaliyetleri ve sempozyumun hazirlanmasi konularinda bilgi verdi. Bir saatlik canli yayina telefonla katilip yaklasik 15 dakikalik bir konusma yapan Tacida Hafiz, Türkoloji sempozyumlarinin Balkanlarda
Türkoloji'ye katkilarinin çok büyük oldugunu kay detti. Programda özellikle Türkiye ile iliskiler konusunun ilgi çektigini belirten Hafiz, 3. Uluslararasi Türkoloji sempozyumunda, Türkiye'nin 80. kurulus yildönümü nedeniyle bu konuya ayri bir yer |
verildigini bildirdi.
Sempozyumun Türkiye'nin Balkan ülkeleri ile iliskileri seksiyonunda, bu ülkenin kurucusu Atatürk'ün sayili dünya liderleri arasinda yer aldigi ve Balkan Birligi'ne deginen ilk lider oldugu sonucu vurgulandi.
Tartismacilar arasinda Bosna Hersek'te görev yapan Karadag Misyon Sefi Profesör Novak Kilibarda, Bosna Hersek Devlet Müzesi Müdürü Profesör Cenana Buturoviç ve Saraybosna Felsefe Fakültesi Ögretim Üyesi Profesör Muhammed Neziroviç katildilar. Türkoloji sempozyumuna da katilan tartismacilar, televizyon programinda da Türkoloji konularini ele aldilar. Profesör Novak Kilibarda, Konferansin Karadag'da yapilmasinin kararlastirilmasindan dolayi BAL-TAM'a tüm Podgorica-Karadag adina tesekkür etti ve Karadag bilim çevreleri ile BAL TAM arasinda isbirliginin devam etmesini diledi.
3. Uluslararasi Balkan Türkolojisi Sempozyumu, düzenlendigi tarihten itibaren Karadag medyasin da genis yer bularak bes gün boyunca gazete say falarinda ve radyo program larinda ele alinmisti. Sempozyumun yankilari bu programla Bosna Hersek'e de tasinmis oldu. |
